sermoen Tjitske Jansen

Op 14 maart sprak Tjitske Jansen haar sermoen uit over het thema "Vertrouwen en Taal". Muzikale omlijsting was van het vrouwen kwartet Kifrassa! dat vier liederen ten gehore bracht voor, tijdens en na het sermoen.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Hieronder leest u een kort fragment uit de gesproken tekst van Tjitske. Dat is niet te beluisteren. In een mail geeft Tjitske aan waarom zij het sermoen niet in een geluidsweergave op internet geplaatst wil hebben: "Een gebeuren waar je deel vanuit maakt, is niet hetzelfde als een registratie van dat gebeuren. Ik heb genoeg theatervoorstellingen gezien, en vervolgens ook de registraties daarvan, om te weten dat dit zo is. Ik heb sowieso moeite met de internet-cultuur. Ik zit niet op face-book, ik doe niet aan hyves, ik heb geen website, ik twitter niet, ik vind het jammer dat er zoveel over me op internet is te vinden. Ik zou het een opluchting vinden als dat vanaf vandaag allemaal niet meer internet te vinden was."

 

Vertrouwen en Taal.

Hoe kan taal helpen bij het vinden van vertrouwen, of bij het worden van iemand die meer is te vertrouwen is? Aan de hand van mijn eigen werk wil ik daar iets over vertellen. Een van de redenen om mijn tweede bundel, Koerikoeloem, te gaan schrijven, was dat ik nogal vaak verdrietig was op een nogal bodemloze wijze. Ik wilde iets schrijven waarmee ik mijzelf kon troosten. Ik vatte het plan op om een verzameling te gaan aanleggen van gelukkige momenten. Zodat ik daar het verdriet mee zou kunnen bestrijden - tegen mezelf zeggen: je hebt helemaal geen reden om zo verdrietig te zijn, want kijk eens hoeveel je hebt gekregen. Toen ik daarmee bezig was, ging het vrij snel een andere kant op. Een groot deel van de verzameling die ik aan het aanleggen was, bleek juist te gaan over gebeurtenissen die eerder als verdrietig dan als gelukkig vallen te interpreteren. Over het in elkaar geslagen worden door mijn broer, over een zwerftocht langs verschillende pleeggezinnen, over liefdes die mislukten. Maar het vreemde was dat van het opschrijven daarvan nu juist een troostende werking bleek uit te gaan. Dat komt volgens mij hierdoor: wanneer je alleen de gelukkige momenten zou verzamelen, hou je de niet gelukkige momenten krampachtig buiten de deur. Die mogen er niet in. Wanneer die er wel in mogen, heeft dat de werking, dat je laat zien wat er gebeurd is - zowel momenten van groot geluk als momenten van diepe wanhoop, en dat het niet uitmaakt. Koerikoeloem is een boek over het leven. Iemand kan je in elkaar slaan, en toch kun je van die iemand houden. Je kunt denken dat je ergens een thuis hebt gevonden, en dan toch moet je weer weg. Het is allemaal gebeurd en so what. Ik word er niet een minder mens van.

Het motto van Koerikoeloem hangt daarmee samen: As long as I''m here I will have my shadow That''s not something to be afraid of. I can run for thousand years, the moment I realize it is my shadow: no problem. But ''till I realize it''s my shadow, I have a problem (Ringu Tulku Rinpoche, Schotland, 16 juni 2007)

Op deze manier kan taal helpen. Het proberen om zonder oordeel naar jezelf en je leven te kijken, en ook naar de schaduwkanten, en hier woorden voor te vinden, hangt samen met vertrouwen. Er is vertrouwen voor nodig. En ook: door geen Hollywood film te maken van je eigen leven, maar zo eerlijk en precies mogelijk te kijken naar wat er is te zien, voorkom je het krampachtig weghouden van wat niet in je zelfbeeld past. Dat geeft vertrouwen. En het geeft veel meer dan dat. Het geeft dat je jezelf kunt ontwikkelen, het geeft dat er wat te lachen valt, het veroorzaakt een ervaring van verbondenheid.